imithi

INHLUTHE. Amaxolo ayaphekwa abe umuthi wokuhlanza nokuqinisa umzimba. Amaqabunga angumuthi wokuchatha abantwana abancane nxa bekhathazwa ukonakala kwesisu, sibaluma, sibasonta noma sibahambisa. INTEBE EMHLOPHE. Ithanda ukumila ezindaweni ezingamaxhaphozi. Izimbali zayo zimhlophe. Lo muthi welapha abesifazane abaphuphunyelwe izisu nalabo abakhulelwe, ukuvikela ukuthi bathole izingane ezincane nezintekenteke. IDUMBE LOMFULA. Livame ukutholakala emaxhaphozini. Kugxotshwa izingxabu zalo muthi kuchathwe ngazo labo abaphethwe isisu. Amacembe ayanxanxathwa abekwe ezilondeni lapho umuntu etinyelwe khona zilokazane abuye futhi abhandishe izilonda ezibhibhayo. Izigaxa zigcoba amathumba. ICIMAMLILO. Litholakala emahlathini kanye nasemahlanzeni. Lingumathathakanye ezenyelweni. Uma uthobe ngalo Lishisa kakhulu liyashesha ukukusindisa. Amacembe nezingxabo zecimamlilo ziyasetshenziswa ukuthoba ukuvuvukala, izindawo ezibuhlungu ezibangwa isifo samathambo, izenyelo kanye nezilonda. IBHUCU. Lona umuthi osetshenziselwa ukwenza intelezi yokubethela izulu. Amaqabunga ayasetshenziswa ukwenza umuthi Wokwelapha ukuqubuka nezilonda. Ubisi oluphuma emaqabungeni lusetshenziswa iNingizimu Afrkika yonke ukwelapha ukuqubuka, izilonda namanxeba kanye nokuqeda ukopha. INGWEVU. Ingwevu iyaphekwa ibe isichonco nesiphungo somzimba omubi, siqeda izilonda namathumba nokonakala kwegazi. Sibuye sinqande ukuvuvuka, sithobe nezenyelo. Amaqabunga aso ayabiliswa abe isiphungo sokugeza igazi. UXHAPHOZI. Leli khambi litholakala emaxhaphozini. Uxhaphozi uhlobo oluthize lwamafeni. Liyaqotshwa liphuzwe ukwelapha isilumo. Abanye bayawusebenzisa ukwenza imbiza yokwelapha izilonda ngaphakathi. Bawutshale nasekhaya uma kunendawo eyixhaphozi. UMONDI Lesi simila sitholakala emahlathini acinene nasokeme. Umuthi omnandi lona. Uma inhliziyo yakho kade ingakuthandi ukudla iyahlambuluka emveni kokuba usuququde ixolo lawo. Amaxolo omondi ayasetshenziswa ukwenza umuthi wokwelapha isisu. lzinduku namakhasi kuba umuthi oqeda izinhlungu. Uba isichonco esiyinembe yokubelethisa esidala ukuba umzanyane ungenyuki uye phezulu ingane iphume nayo yonke indlu yayo ngesikhathi esifaneleyo. ISIHLAZI. lkhambi leli elinezimpande ezenza umuthi wokwelapha uqhuqho. Uyasetshenziswa futhi uma kuthwasiswa isangoma. Leli khambi liphinde lisetshenziswe ukugeza Umkukishwa isinyama. UMHLWAZI. Nawo lomuthi njengomondi welapha inhliziyo enmyama nenenkezelayo. Uyasiza futhi uma umuntu equnjelwe noma enomoya omubi - iphunga elibi emlonyeni. UMAHLOKOLOZA. Lesi sihlahla siyioembe ephambili. Uyasetshenziswa umahlokoloza ukwenza isihlambezo nenembe, okuphuzwa umuntu okhulelwe ukwenza ukuteta kubelula. Uyasetshenziswa engxubeni yemithi yokuqinisa induku ukuze ihlokoze kalula ingasheshi ukukhathala. UKHWININI. Ukhwinini uhlukene kabili kukhona onezimbali ezibomvu kubekhona onezimhlophe. Amaqabunga awo aluhlaza mancane. Uyatholakala emaqeleni kanti futhi uyatshalwa ekhaya. Amaqabunga alesi simila ayasiza ukwelapha isifo sikashukela. Izimpande ziyasetshenziswa ukwelapha ophethwe izinyo, isibindi, utwayi. Umuthi wokuqinisa mnzimba kanye nokukhipha izilo ubuye welaphe umdlavuza ukhiphe nezilo. ULULETHI. Amaxol0 alesi sihlahla ayabiliswa abe isichonco esisetshenziswa ukuphalaza ukukhipha isilungulela, izindenda namadliso nokucima izinhlungu. IMBABAZANE. Lesi sihlahla siyabiliswa kwenziwe isiphungo esisebenza ezinhlobeni eziningi zezifo eziqeda amandla zidlikize imizwa nemithambo yegazi. Sibuye sikhiphe umongoziya, izifo ezikhipha amanzi anukayo nobomvu ngaphambili kwabesifazane nesisu segazi. Siqeda izinhlungu zesifuba esixhwalile sisebenze nezifo esezaba ngamaxhwala. IKHATHAZO. Izimpande zekhatbazo ziba yisiphungo nesichonco sezinhlobo zonke zemikhuhlane edala usi nokucinana kwesifuba, sinqanda ubuhlungu nokuluma kwesisu. Sihlambulula isisu nxa sithathwe amathamu amakhulu, sixegise izikhwehlela ziphume kalula. UVALASANGWENI. Izimpande zalesi simila ziyagxotshwa kuthelwe amanzi afudumele bese siphuzwa kuphalazwe ngaso ukukhipha inyongo yangaphezulu. UMVUTHUZA. Lelikhambi liyabiliswa libe isiphungo sokuphalaza ukuqeda izintwala zengulube, nokuvusa yonke imithambo yokuzala. UHLUNGUHLUNGWANA LWENTABA. Lesi sihlahla sitholakala endle. lzingxabo ziyagxotshwa kuxutshwe nobisi olushisayo kuthwithwe ukunqoba usi kanye nomphimbo obuhlungu. Imphushana etholakala ngokuqotha isiqu esomile kanye nengono yaso iyabhenywa ukwelapha ikhanda elibuhlungu ibuye yenziwe umphuphutho kulabo abaphethwe isilonda kanye nezingane eziqubukile. UQADOLO. Lolu ukhula olutholakala emasimini noma emafusini. Amaqabunga noma izingxabu zalesi simila zixutshwa namanzi ukwenza umuthi wokuchatha ukwelapha umuntu ophethwe isisu. Amaqabunga asemancane ayahlafunwa ukwelapha isifo samathambo, kuthi izimbali zaso zelaphe uhudo. IZINTELEZI. Izintelezi imithi esetshenziswa ukuvimbela amashwa nokuziqinisa ekhaya noma empini nakwezinye izindawo ezinjengemidlalo. Ukwenza isibonelo zingasetshenziswa ekhaya noma empini kanye nasebholeni. Izintelezi zicima zichithe izinhlobo eziningi zamalumbo, zixoshe imilingo eminingi engena ekhaya ilethwa izimfamona nabatbakathi. Izintelezi ilungele ukuvimba nokuvika izinhlobo eziningi zemibango, nokunqanda izulu lingangeni ekhaya zibuye zivikele namasimu. Izintelezi eziphathwa okhokho bethu emihleni yabo yase ndulo nazi ezinye zazo noma ngingeke ngazibala zonke lapha. 1. Ugibisile. 2. Umnqandane. 3. Icimamlilo. 4. Uphondolukabhejane. 5. Uphindemuva. 6. Ugebeleweni. 7. Umakhandakantuli. 8. Umlahleni. 9. Idlula. 10. Ibheka. 11. Ingcotha. 12. Umbinda. 13. Umgogiwezinhlanya. 14. Impundulu. 15. Umathithibala. 16. Umabopha. 17. Usilephe. 18. Ikhatha. 19. Indungulu. 20. Imbozisa. 21. Imfingo. 22. Udakwa. 23. Inyathelo. 24. Insulansula. 25. Uzangume. 26. Umayime. 27. Nonkungwini. Zinigi izinhlobo angazibalanga lapha njengomsululu. Ngizoveza nje ezimbalwa ngoba ngeke ngiziqede zonke. Ukuveza nje ezimbalwa ngizoqala kanje. UNYAGANAZIBOMVANA. Lelikhambi eliyintelez yokuchela amabutho uma eya empini. Sinamanzi amaningi. Sivame ukutholakala simile eqoqweni lezinye. UMABOPHE. Izimpande zikamabopha zenza intelezi okuchelwa ngayo uma kuduma izulu, kubuye kuphalaze amalunga onmdeni ongenelwe umphezulu. Kuphalazwa ngawo uma uya ecaleni, kubuye kucheIwe izinduku uma kuyiwa emdlalweni. IDLULA. Lesi sihlahla singena ezintelezini zokuchela ekhaya, kuyaphalazwa futhi kugezwe ngaso ukuvika izinto ezimbi. Uma usisbenzisile izinto ezimbi ebeziza kuwe ziyedlula. IMBOZISA. Imbozisa intelezi esetshenziswa umuntu uma enembangi uphalaza ngayo. Kumuntu onedliso iyalibolisa liphume selizicucu. USEHLULAMANYE. Intelezi eyehlula amanye amakhubalo lena. Ivikela nesichitho, uphalaza ngamaxolo ayo ubuye uzigqume ngayo. UBHOQO. Ubhoqo ungenye yezintelezi zesithunzi. Abelaphi bendabuko abawuthaka ebulawini babo. UMALUNGANE. Lena enye intelezi yesithunzi nogazi ebantwini. Abantu abaningi abasezikhundleni bayayithanda ukubanika isithunzi nogazi kulabo ababaphethe. UMATHITHIBALA. Umathithibala intelezi esetshenziswa ukuchela ekhaya ukubamba imimoya emibi. Kunenkolelo yokuthi izigangi nezihambakubi ziyathithibala zingabe zisawufeza umsebenzi wokungcola ebezihlose ukuwenza. Nasempini uqobo izitha ziyathithibala. UHLUNGUHLUNGU. Le ntelezi ikhonzwe kakhulu abelaphi bendabuko intelezi yobungoma kanye namafufunyane nokunye. Abanale mimoya bahlanza ngayo lapho bezwa umzimba ushona phansi. UMSULULULUMUNDE. Lena intelezi okhokho babeyisebenzisa uma izulu liduma. Babeyiphekula ngocelemba ikhale ubisi nebala lidlule izulu. Kumele iqashelwe uma itshalwe ekhaya ngoba izinyoka ziyathanda ukuhlala kuyo. UMPONDOZENQAMA. Lena intelezi emise okwezimpondo zenqama. Ukusontana nokuphothana kwesiqu kwenza abelaphi bendabuko Bawubize ngokuphinda isiqu saleli bizo bathi umashwilishwili. Lentelezi izitha izishwila izishwilizise qede izijike phansi, zife zishunqa. Usebenza kahle ngophindemuva kanye nophindamshaye. Le ntelezi iqhathwa, igqulwe igcine isiwumqotho ilungele ukuchela, ukuphalaza, ukugquma nokugeza. Umashwilishwili ungenye yezintelezi ezichela ekhaya. Iyasetshenziswa ukuphalaza, ukugquma nokugeza